Lỗi tang cuốn: Nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả

tháng 3 05, 2026

Lỗi tang cuốn là một trong những sự cố cơ khí phổ biến và nguy hiểm nhất trong hệ thống nâng hạ sử dụng pa lăng cáp, cầu trục và cổng trục. Trong đó, hiện tượng tang cuốn bị xếp cáp chồng chéo không chỉ làm giảm hiệu suất vận hành mà còn tiềm ẩn nguy cơ đứt cáp, hư hỏng thiết bị và tai nạn lao động nghiêm trọng. Việc hiểu đúng bản chất lỗi, nguyên nhân kỹ thuật và giải pháp xử lý là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp vận hành hệ thống nâng hạ an toàn, bền bỉ và tiết kiệm chi phí.

Tang cuốn là gì

Tang cuốn cáp là bộ phận cơ khí dạng hình trụ, được lắp trực tiếp trên trục truyền động của cơ cấu nâng trong pa lăng và cầu trục. Trên bề mặt tang được gia công các rãnh xoắn ốc theo bước kỹ thuật xác định, phù hợp với đường kính và cấu trúc bện của cáp thép.

Chức năng chính của tang cuốn là cuốn – nhả cáp thép một cách có kiểm soát, đảm bảo các vòng cáp được xếp đều, không chồng chéo và truyền lực nâng ổn định từ động cơ – hộp giảm tốc đến tải trọng. Tang cuốn đóng vai trò trung tâm trong việc duy trì lực căng cáp, kiểm soát hành trình nâng hạ và đảm bảo an toàn cho toàn bộ hệ thống.

Nếu tang cuốn hoạt động không đúng thiết kế hoặc bị hư hỏng, lỗi tang cuốn sẽ xuất hiện, kéo theo hàng loạt rủi ro cơ khí nghiêm trọng.

Nguyên nhân gây hư hỏng lỗi tang cuốn

Lắp đặt và quấn cáp sai kỹ thuật

Nguyên nhân phổ biến nhất của lỗi tang cuốn là quấn cáp ban đầu không đủ lực căng. Khi cáp được quấn trong trạng thái lỏng, các vòng cáp không bám chặt vào rãnh. Dưới tác động của tải trọng lớn, cáp sẽ dịch chuyển, chui vào khe hở và gây chồng chéo.

Ngoài ra, việc quấn cáp ngược chiều xoắn rãnh hoặc không tuân thủ trình tự quấn lớp đầu tiên cũng khiến cáp dễ “nhảy rãnh” ngay từ những chu kỳ vận hành đầu tiên.

Tang cuốn bị mòn hoặc sai bước rãnh

Sau thời gian dài làm việc, vách rãnh tang có thể bị mòn, bẹt hoặc biến dạng. Khi độ sâu rãnh không còn đủ để giữ cáp, sợi cáp sẽ trượt khỏi vị trí thiết kế. Trường hợp thay cáp có đường kính không phù hợp với bước rãnh tang cũng là nguyên nhân trực tiếp gây lỗi tang cuốn chồng cáp.

Cáp thép bị xoắn, dập hoặc biến dạng

Cáp thép bị “lồng chim”, xoắn ngược hoặc dập bẹp sẽ tạo ra các điểm gồ cứng. Những điểm này không thể nằm gọn trong rãnh tang và dễ bị đẩy lệch hướng, gây xếp cáp chồng chéo trong quá trình cuốn.

Tốc độ nâng hạ không ổn định

Việc vận hành kiểu nhấn – nhả liên tục, dừng đột ngột hoặc thay đổi tốc độ nhanh tạo ra lực quán tính lớn. Khi cáp bị chùng tạm thời trên tang, các vòng cáp mất định vị và dễ đè lên nhau khi căng trở lại.

Bộ dẫn hướng cáp hoạt động kém

Bộ dẫn hướng có nhiệm vụ ép cáp vào đúng rãnh. Khi bộ phận này bị mòn, lệch tâm hoặc lò xo yếu, khả năng kiểm soát quỹ đạo cáp giảm mạnh. Đây là nguyên nhân rất thường gặp của lỗi tang cuốn trong các hệ thống đã vận hành lâu năm.

Cách khắc phục

Để xử lý triệt để lỗi tang cuốn, cần áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật, tùy theo mức độ hư hỏng thực tế.

Trước hết, cần điều chỉnh hoặc thay thế bộ dẫn hướng cáp, đảm bảo cáp đi vào tang theo phương vuông góc và luôn được ép sát rãnh. Khoảng cách từ bộ dẫn hướng đến tang phải đúng thông số thiết kế.

Trong trường hợp cáp thép đã bị biến dạng, xoắn hoặc dập, bắt buộc thay cáp mới đúng đường kính và cấu trúc bện. Khi lắp cáp mới, phải quấn cáp dưới tải nhẹ (10–20% tải định mức) để định hình chính xác các vòng cáp ngay từ lớp đầu tiên.

Nếu rãnh tang bị mòn không đều, có thể gia công tiện lại rãnh khi bề dày tang còn đảm bảo. Trường hợp tang bị mòn sâu, nứt hoặc biến dạng, phương án an toàn nhất là thay mới hoàn toàn tang cuốn.

Ngoài ra, cần kiểm tra và cài đặt lại biến tần để quá trình khởi động – dừng diễn ra êm ái, hạn chế giật cáp. Đồng thời đảm bảo sự đồng tâm giữa tang cuốn, puly và móc cẩu.

Đơn vị cung cấp tang cuốn uy tín và chất lượng

Việc sửa chữa hoặc thay thế tang cuốn đòi hỏi đơn vị kỹ thuật có năng lực cơ khí chính xác, hiểu sâu về thiết bị nâng hạ và tiêu chuẩn an toàn. Doanh nghiệp nên lựa chọn đơn vị có xưởng gia công chuyên dụng, đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm và quy trình kiểm tra rõ ràng.

DLMECO là một trong những đơn vị chuyên sâu trong lĩnh vực sửa chữa, gia công và tư vấn xử lý lỗi tang cuốn cho pa lăng, cầu trục và cổng trục công nghiệp. Với hơn 15 năm kinh nghiệm thực tế, DLMECO có khả năng chẩn đoán chính xác nguyên nhân lỗi, đưa ra giải pháp tối ưu từ điều chỉnh, phục hồi đến thay mới tang cuốn theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Doanh nghiệp khi hợp tác với đơn vị uy tín sẽ không chỉ xử lý dứt điểm lỗi tang cuốn hiện tại mà còn được tư vấn giải pháp phòng ngừa lâu dài, giúp hệ thống nâng hạ vận hành ổn định, an toàn và bền bỉ.