Phân Loại Cầu Trục – Tổng Hợp Các Loại Cầu Trục Phổ Biến Hiện Nay

tháng 1 31, 2026

Cầu trục là thiết bị nâng hạ quan trọng, được sử dụng rộng rãi trong nhà xưởng, kho bãi, công trình xây dựng và các ngành công nghiệp sản xuất nặng. Việc phân loại cầu trục một cách rõ ràng, khoa học không chỉ giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng loại thiết bị phù hợp với nhu cầu sử dụng mà còn đảm bảo hiệu quả vận hành, an toàn lao động và tối ưu chi phí đầu tư lâu dài.

Trong bài viết dưới đây, DLMECO sẽ giới thiệu chi tiết các cách phân loại cầu trục phổ biến hiện nay trên thị trường, giúp bạn có cái nhìn tổng quan và chính xác nhất trước khi đầu tư.

Cầu trục là gì?

Cầu trục (Overhead Crane) là thiết bị nâng hạ công nghiệp dùng để di chuyển vật nặng trong phạm vi nhà xưởng hoặc công trình bằng cách nâng – hạ – di chuyển ngang trên cao. Tải trọng làm việc của cầu trục rất đa dạng, từ 1 tấn đến 500 tấn, đáp ứng nhu cầu từ xưởng sản xuất nhỏ đến các ngành công nghiệp nặng như luyện kim, đóng tàu, cảng biển.

Cầu trục giúp:

Giảm sức lao động thủ công
Tăng năng suất và độ chính xác trong vận chuyển hàng hóa
Đảm bảo an toàn khi nâng hạ vật nặng

Thiết bị thường vận hành bằng động cơ điện, kết hợp với palang, hệ thống ray và cơ cấu điều khiển hiện đại.

Hiện nay, tại Việt Nam, các doanh nghiệp chủ yếu chế tạo phần kết cấu thép (dầm chính, dầm biên), trong khi các thiết bị quan trọng như motor, hộp giảm tốc, palang, biến tần và hệ thống điện thường được nhập khẩu từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc hoặc Đức.

Nguyên lý hoạt động của cầu trục

Nguyên lý hoạt động là yếu tố quyết định trực tiếp đến hiệu quả và độ an toàn của thiết bị. Cầu trục vận hành dựa trên hai nguyên lý chính: nguyên lý cơ bản và nguyên lý an toàn.

Nguyên lý hoạt động cơ bản

Khi động cơ được khởi động, lực quay sẽ truyền qua trục đến hộp giảm tốc. Hộp giảm tốc có nhiệm vụ giảm tốc độ quay và tăng mô-men xoắn, từ đó dẫn động bánh xe giúp cầu trục di chuyển dọc theo ray.

Song song với quá trình di chuyển, hệ thống điện điều khiển tác động đến cơ cấu nâng hạ. Palang hoặc tời điện sẽ cuộn – nhả cáp, thực hiện thao tác nâng và hạ hàng hóa một cách chính xác, linh hoạt.

Nguyên lý an toàn

Cầu trục luôn được trang bị các thiết bị an toàn như:

Cảm biến quá tải
Hệ thống phanh điện – phanh cơ
Cảm biến hành trình và cảm biến chuyển động

Những thiết bị này giúp ngắt nguồn hoặc phát tín hiệu cảnh báo khi xảy ra tình trạng quá tải hoặc nguy hiểm, đảm bảo an toàn cho người và tài sản trong quá trình vận hành.

Phân loại thiết bị cầu trục phổ biến hiện nay

Tùy theo mục đích sử dụng, kết cấu và điều kiện làm việc, cầu trục được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau.

Phân loại cầu trục dựa theo tên gọi

Dựa vào tên gọi và hình dáng, cầu trục bao gồm:

Cầu trục dầm đơn
Cầu trục dầm đôi
Cầu trục chữ A
Cầu trục đẩy tay
Cầu trục container
Cầu trục chân đế
Bán cầu trục

Mỗi loại có đặc điểm riêng, phù hợp với từng môi trường làm việc khác nhau.

Phân loại cầu trục dựa vào kết cấu

Theo kết cấu, cầu trục được chia thành:

Cầu trục một đầu côn
Cầu trục hai đầu côn
Cầu trục không có đầu côn

Kiểu kết cấu ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu lực, độ ổn định và phạm vi làm việc của thiết bị.

Phân loại cầu trục dựa vào công dụng

Dựa theo công dụng, cầu trục được chia thành 3 nhóm chính:

Cầu trục công dụng chung: Dùng để xếp dỡ, vận chuyển hàng hóa trong nhà xưởng, kho bãi.
Cầu trục lắp ráp: Phục vụ lắp ráp thiết bị, máy móc, thường dùng trong các công trình xây dựng lớn như cầu đường, nhà cao tầng.
Cầu trục chuyên dụng: Có khẩu độ lớn, sức nâng cao, phục vụ các ngành công nghiệp đặc thù như thép, đóng tàu, cảng container.

Phân loại cầu trục theo tải trọng và khẩu độ

Theo tải trọng:
Cầu trục dầm đơn hoặc dầm đôi có tải trọng từ 1 tấn, 2 tấn, 5 tấn, 10 tấn, 20 tấn cho đến 500 tấn.
Theo khẩu độ:
Khẩu độ cầu trục phổ biến gồm 3m, 5m, 10m, 15m, 20m… tùy theo chiều rộng nhà xưởng và nhu cầu sử dụng.

Các loại cầu trục được sử dụng phổ biến hiện nay

Hiện nay, hai loại cầu trục được sử dụng rộng rãi nhất là cầu trục dầm đơn và cầu trục dầm đôi.

Cầu trục dầm đơn

Cầu trục dầm đơn (Single Girder Overhead Crane) có kết cấu gồm một dầm chính bắc ngang khẩu độ nhà xưởng.

Cấu tạo cơ bản:

Dầm chính (I, H hoặc dầm tổ hợp)
Hai dầm biên gắn bánh xe di chuyển trên ray
Palang nâng hạ gắn dưới dầm chính
Hệ thống điện và điều khiển

Tải trọng làm việc thường từ 0.5 tấn đến 20 tấn, phù hợp với xưởng vừa và nhỏ.

Ưu điểm:

Kết cấu gọn nhẹ
Chi phí đầu tư thấp
Dễ lắp đặt, vận hành và bảo trì
Phù hợp không gian hạn chế chiều caoCầu trục dầm đôi

Cầu trục dầm đôi (Double Girder Overhead Crane) có kết cấu gồm hai dầm chính song song, liên kết với dầm biên.

Xe con (trolley) mang cơ cấu nâng hạ di chuyển trên ray đặt trên hai dầm chính, cho phép nâng tải trọng lớn.

Cấu tạo gồm:

Hai dầm chính
Dầm biên và bánh xe
Xe con + palang/tời nâng
Hệ thống điện và điều khiển

Tải trọng làm việc từ 10 tấn đến 500 tấn, khẩu độ lớn, phù hợp nhà máy công nghiệp nặng, cảng và khu sản xuất quy mô lớn.

Ưu điểm:

Nâng tải trọng lớn
Làm việc ổn định, bền bỉ
Tuổi thọ cao
Dễ tích hợp nâng chính – nâng phụ, cabin điều khiển và các thiết bị chuyên dụng

Kết luận

Việc phân loại cầu trục một cách chính xác giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng thiết bị, đảm bảo hiệu quả sản xuất, an toàn lao động và tối ưu chi phí đầu tư. Tùy theo tải trọng, khẩu độ, công dụng và điều kiện nhà xưởng, mỗi loại cầu trục sẽ mang lại giá trị sử dụng khác nhau.

Nếu bạn cần tư vấn lựa chọn, thiết kế hoặc lắp đặt cầu trục phù hợp, DLMECO luôn sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ giải pháp tối ưu nhất cho doanh nghiệp của bạn.